ថ្ងៃកាន់បិណ្ឌទី១នៃពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌបានឈានចូលមកដល់ហើយនៅថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍ទី៣កញ្ញានេះ។ការកាន់បិណ្ឌដូច្នេះនឹងត្រូវបន្តទៅមុខរយៈពេលកន្លះខែទៀតមុននឹងបញ្ចប់ដោយថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌដល់ថ្ងៃទី១៨ខែកញ្ញា។ ភ្ជុំបិណ្ឌគឺជាពិធីបុណ្យដ៏ធំមួយក្នុងចំណោមពិធីបុណ្យធំៗដទៃទៀតដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគោរពប្រតិបត្តិតាំងពីបុរាណកាលមកម្ល៉េះ!។ ពិធីបុណ្យនេះជាការពិតបានស្ដែងឲ្យឃើញពីទំនៀមទម្លាប់ធ្វើបុណ្យធ្វើទានរបស់ខ្មែរ។ លើសពីនេះក៏មានផងដែរជំនឿកម្មផលនិងការគោរពដឹងគុណចំពោះមាតាបិតានិងញាតិសណ្ដាន។រដូវបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌឈានចូលមកដល់នៅពេលគេឮសំឡេងបទសូត្របរាភវសូត្របន្លឺចេញពីទីវត្តអារាមនៅម៉ោង៣ទាបភ្លឺ។ បរាភវសូត្រដើរតួជាស្នូរជួងដាស់សតិពុទ្ធបរិស័ទទាំងឡាយឲ្យរួសរាន់មកកាន់ទីវត្តអារាមដើម្បីប្រារព្ធពិធីកាន់បិណ្ឌចាប់ពីថ្ងៃទី១រោច ខែភទ្របទ រហូតដល់ថ្ងៃទី១៤រោជខែភទ្របទមុននឹងបញ្ចប់ដោយថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌ ដែលឈានចូលមកដល់នៅថ្ងៃទី១៥រោចខែដដែល។បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌគឺជាពិធីបុណ្យដ៏ធំមួយក្នុងចំណោមពិធីបុណ្យធំៗដទៃទៀតនៃព្រះរាជពិធីទ្វារទសមាសដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគោរពប្រតិបត្តិតាំងពីបុរាណកាលមកម្ល៉េះ!។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំចាប់តាំងពីថ្ងៃកាន់បិណ្ឌពុទ្ធបរិស័ទខ្មែរទាំងក្មេងទាំងចាស់តែងតែដាក់វេនគ្នាធ្វើចង្ហាន់ទៅប្រគេនព្រះសង្ឃនៅតាមទីវត្តអារាម។នេះស្តែងឲ្យឃើញគឺជាអត្ថន័យដំបូងបង្អស់ដែលគេអាចបកស្រាយអំពីពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ។នៅក្នុងរដូវវស្សាដែលមានភ្លៀងធ្លាក់ជោគជាំព្រះសង្ឃជួបការលំបាកណាស់ក្នុងការនិមន្តបិណ្ឌបាត្រ។ដើម្បីសម្រួលការលំបាកនេះបណ្ដាពុទ្ធបរស័ទបានមូលមតិគ្នារៀបចំពីធីបុណ្យកាន់បិណ្ឌនិងពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនេះឡើងដើម្បីឧបត្ថម្ភចង្ហាន់ដល់ព្រះសង្ឃរហូតដល់ថ្ងៃចេញវស្សា។ ពុទ្ធសាសនិកខ្មែរមានជំនឿថាចង្ហាន់ដែលខ្លួនយកទៅប្រគេនព្រះសង្ឃនៅក្នុងពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនឹងបានជាកុសលដល់បុព្វការីជនដែលបានចែកឋានទៅហើយ។មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌបានបង្រៀនមនុស្សឲ្យចេះធ្វើទានដល់អ្នកក្រខ្សត់និងអ្នកសុំទានទាំងឡាយនៅក្នុងវត្ត។ទានរបស់ពុទ្ធបរិស័ទនៅក្នុងរដូវបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌមិនមែនធ្វើតែចំពោះមនុស្សនោះទេ។ ជារឿយៗគេក៏សង្កេតឃើញមានផងដែរការធ្វើទានដល់សត្វតាមរយៈការព្រលែងសត្វចាបពីទ្រុងឲ្យមានសេរីភាពនិងការធ្វើទានដល់ភាវៈអរូបិយ។តាមរយៈការបោះបាយបិណ្ឌពុទ្ធសាសនិកជនខ្មែរជឿថាពពួកសភាវៈអរូបិយឬពពួកប្រេតដែលស្រេកឃ្លាននិងដែលគ្មានញាតិសណ្ដានធ្វើបុណ្យឧទ្ទិសកុសលឲ្យនឹងបានឆីបាយបិណ្ឌដែលបោះឲ្យហើយបែរក្រោយឲ្យពពួកគេឲ្យជួបតែសេចក្ដីសុខ។ជាមួយគ្នានេះពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌក៏បានស្ដែងឲ្យឃើញពីជំនឿកម្មផលនៅក្នុងសង្គមខ្មែរផងដែរ។សម្រាប់ពុទ្ធបរិស័ទខ្មែរការយកចង្ហាន់ទៅប្រគេនព្រះសង្ឃនៅវត្តក្នុងពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌក្រៅតែពីបានធ្វើបុណ្យឧទ្ទិសកុសលជូនដល់បុព្វការីជនដែលចែកឋានទៅក៏ជាការធ្វើបុណ្យសន្សំកុសលសម្រាប់ខ្លួនឯង ទៅជាតិមុខផងដែរ។ ការធ្វើបុណ្យនៅក្នុងផ្នត់គំនិតខ្មែរគឺជាការធ្វើអំពើល្អ។ ហើយអំពើល្អនឹងផ្ដល់ផលល្អ។ចំណែកអំពើអាក្រក់នឹងផ្ដល់ផលអាក្រក់មកវិញ បើទោះជាមិនមែនជាតិនេះក៏នៅក្នុងជាតិខាងមុខដែរ។ទស្សនវិជ្ជានៃពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌដ៏សំខាន់មួយទៀតនោះគឺការគោរពដឹងគុណចំពោះមាតាបិតាបុព្វការីជន សាច់សារលោហិតនិងអ្នកមានគុណផ្សេងទៀត។ ការទៅវត្តប្រគេនចង្ហាន់ព្រះសង្ឃនិងផ្ដល់ទានដល់អ្នកក្រខ្សត់គឺជាការរំលឹកដឹងគុណដល់បុព្វការីជននិងសាច់សារលោហិតដែលបានបាក់បែកចែកឋានទៅ។ ប៉ុន្តែទន្ទឹមគ្នានេះពលរដ្ឋខ្មែរដែលជាពុទ្ធបរិស័ទគ្រប់គ្នាត្រូវបានអប់រំឲ្យគោរពដឹងគុណមាតាបិតាដែលនៅរស់ផងដែរដោយការធ្វើបុណ្យជូនម្ហូបចំណីដល់លោកមុននឹងយកចង្ហាន់ទៅវត្តជាដើម។ជាការពិតពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌជាទំនៀមទម្លាប់ដែលពលរដ្ឋខ្មែរគោរពប្រតិបត្តិតាំងពីសម័យបុរាណកាលមកម្ល៉េះ!។ ប៉ុន្តែ រហូតមកទល់ពេលនេះនៅក្នុងបរិបទដែលសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ ជាបញ្ហាសំខាន់មតិមួយចំនួនបានចោទសួរចំពោះភាពខ្ជះខ្ជាយនៅតាមវត្តអារាមមួយចំនួននៅក្នុងរដូវបុណ្យភ្ជុំ។មែនទែនទៅគេមិនអាចប្រកែកបានទេ ចំពោះភាពខ្ជះខ្ជាយ ដែលបានលើកឡើងនេះ។ ប៉ុន្តែទំនៀមទម្លាប់ ក៏ដូចជាជំនឿដែលពលរដ្ឋខ្មែរបានប្រតិបត្តិតគ្នារាប់ជំនាន់មកហើយនោះ គឺពិតជាពិបាកនឹងកាត់ផ្ដាច់ណាស់។ ម្យ៉ាងវិញទៀតប្រសិនបើការធ្វើម្ហូបទៅវត្តមួយស្រាក់ម្នាក់តាមសទ្ធាជ្រះថ្លាហើយអាចប្ដូរមកវិញនូវទស្សនៈគតិឲ្យចេះផ្ដល់ទានការអប់រំឲ្យស្គាល់បុណ្យស្គាល់បាបនិងតម្លៃនៃការគោរពដឹងគុណមាតាបិតាព្រមទាំងបុព្វការីជន នោះប្រាកដណាស់ថាវាជាទង្វើដែលគួរធ្វើនិងបន្តធ្វើទៅថ្ងៃមុខទៀត៕
